ZARZĄDZANIE Ryzykiem i Zgodnością
Uważasz, że to było pomocne? Podziel się tym z innymi.
Wstęp: Od presji działania do świadomego nadzoru
Dyskusje o trendach w GRC co roku prowadzą do tego samego problemu. Nowe priorytety przedstawiane są jako równie pilne, choć w rzeczywistości tylko niektóre z nich faktycznie zmieniają sposób, w jaki realizowana jest praca w obszarze ładu korporacyjnego, ryzyka i zgodności. W efekcie pojawia się presja, żeby reagować na wszystko naraz, zamiast podejmować przemyślane decyzje.
Patrząc na rok 2026, można powiedzieć, że głównym wyzwaniem nie jest już tempo działania, lecz kontrola. Zespoły GRC działają w środowisku, w którym oczekiwania regulacyjne są egzekwowane w coraz bardziej konsekwentny sposób, trudniej jest wyizolować ryzyka zewnętrzne, a zależność od systemów opartych na danych nadal rośnie. W takim kontekście szybka reakcja staje się mniej istotna niż świadomość, gdzie należy utrzymać nadzór.
Z perspektywy egzekwowania przepisów rok 2025 okazał się punktem zwrotnym. W całej Europie ramy regulacyjne, takie jak EU AI Act, DORA, CSRD i NIS2, szybko przechodzą od fazy konsultacji do etapu egzekwowania. Wymogi dotyczące odporności operacyjnej, cyberbezpieczeństwa, raportowania w zakresie zrównoważonego rozwoju oraz wykorzystania AI coraz częściej się pokrywają. Dla wielu organizacji zmiany te nie pojawiły się krok po kroku, lecz jednocześnie, wywierając ciągłą presję na struktury zarządcze.
Równocześnie zmieniły się oczekiwania zarządów i regulatorów. Sama deklaracja zamiaru już nie wystarcza. Od organizacji oczekuje się, że pokażą, w jaki sposób zasady ładu korporacyjnego są stosowane w procesach, systemach i w danych zakresach odpowiedzialności, oraz że dowody można konsekwentnie odtworzyć, a nie gromadzić dopiero w momencie kontroli. Jednocześnie taki poziom przejrzystości wspiera organizacje wewnętrznie, ponieważ decyzje opierają się na jasnym i wspólnym rozumieniu tego, jak definiowane i stosowane są kontrole, odpowiedzialności i ryzyka.
Poniższy artykuł koncentruje się na zmianach, które w 2026 roku w praktyce ukształtują pracę w obszarze GRC. Analizuje, co te zmiany oznaczają dla zespołów, które chcą odejść od reaktywnego podejścia do wymogów i przejść w stronę bardziej stabilnego, operacyjnie ugruntowanego modelu zarządzania.
Trend #1: Ciągły nadzór zamiast okresowej zgodności
Coroczne audyty i jednorazowe oceny nie są już wystarczające. Nie wynika to z tego, że audyty tracą na znaczeniu, lecz ze zmiany oczekiwań dotyczących wykazywania skuteczności kontroli. Regulatorzy oczekują dziś, że organizacje pokażą, iż kontrole działają konsekwentnie w czasie, a nie tylko w momencie przeprowadzania audytu.
Ramy regulacyjne, takie jak DORA, przyspieszają tę zmianę. Surowe wymagania dotyczące zarządzania ryzykiem ICT, obsługi incydentów i nadzoru nie mogą być realizowane retrospektywnie. Dowody gromadzone dopiero tuż przed audytem nie spełniają już oczekiwań, gdy odporność i gotowość operacyjna są monitorowane przez cały rok.
W efekcie wiele organizacji odchodzi od sporadycznych przeglądów zgodności i przechodzi w tryb ciągłego monitoringu. Kontrole, odpowiedzialności i powiązane dowody muszą być w każdej chwili odtwarzalne. Teraz kluczowe jest nie samo przygotowanie się do audytu, lecz możliwość wykazania skuteczności kontroli w dowolnym momencie.
Ten trend widać również w zachowaniach rynkowych: według PwC Global Digital Trust Insights 2026, 60% liderów wskazuje inwestycje w cyberbezpieczeństwo jako jeden z najważniejszych priorytetów strategicznych. To wyraźny sygnał, że rośnie znaczenie ciągłego monitoringu ryzyka i kontroli zamiast okazjonalnych przeglądów.
W tym kontekście wybór platformy GRC staje się kluczowy, ponieważ ciągły monitoring musi być płynnie wkomponowany w codzienną pracę. W ADOGRC dowody generowane są w ramach regulowanych procesów i realizowane bezpośrednio dzięki przypisanym odpowiedzialnościom w workflow, wersjonowanym zatwierdzeniom oraz bezpiecznym, zgodnym z przepisami ścieżkom audytowym.
Trend #2: Zgodność bliżej działań operacyjnych
Same polityki nie gwarantują jeszcze zgodności. Kluczowe jest to, jak wymagania są wdrażane i utrzymywane w codziennej pracy. Do 2026 roku coraz wyraźniej widać rozbieżność między dokumentowaną zgodnością a faktycznym jej stosowaniem, ponieważ regulatorzy i interesariusze oczekują dowodów, że kontrole działają skutecznie w praktyce.
Ta zmiana przesuwa kontrole bliżej procesów biznesowych i osób odpowiedzialnych za ich realizację. Wymagania związane ze zgodnością nie są już traktowane oddzielnie, lecz są integralnie uwzględniane w procesach, takich jak zarządzanie incydentami, monitorowanie dostawców zewnętrznych czy planowanie ciągłości działania. W efekcie stopniowo zmniejsza się zależność od ręcznego śledzenia i rozproszonej dokumentacji.
To nowe podejście widoczne jest również w sposobie, w jaki platformy GRC są pozycjonowane na rynku. Nie są one już projektowane głównie jako repozytoria polityk i kontroli, lecz jako infrastruktura operacyjna wspierająca ciągłą gotowość, poprzez przypisywanie odpowiedzialności i gromadzenie dowodów w trakcie wykonywania pracy. Przykładowo, ADOGRC wspiera operacjonalizację zgodności i umożliwia pełną śledzalność procesów ładu korporacyjnego, łącząc wymagania z biblioteki zgodności bezpośrednio z procesami, rolami i powiązanymi zasobami.
Trend #3: Mniej kontroli, lepsze powiązania
Dodawanie kolejnych kontroli nie poprawia automatycznie ładu korporacyjnego. W wielu organizacjach rozbudowane i zbyt skomplikowane struktury kontrolne przynoszą wręcz odwrotny efekt. Działania się dublują, testy są prowadzone niespójnie, a odpowiedzialności trudno jednoznacznie przypisać i utrzymać.
To podejście stoi w sprzeczności z ideą ciągłego monitorowania. Gdy liczba kontroli rośnie bez odpowiedniej koordynacji, przejrzystość nie zwiększa się, lecz maleje.
Do 2026 roku punkt ciężkości przesuwa się w stronę racjonalizacji. Zamiast rozbudowywać katalogi kontroli, organizacje zaczynają je upraszczać. Celem jest praca z mniejszą liczbą kontroli, które są jasno zdefiniowane, możliwe do prześledzenia i nadają się do ponownego wykorzystania w ramach różnych regulacji oraz wymagań raportowych.
Takie podejście wspiera platformowy sposób pracy. Kontrole są definiowane i przypisywane raz, powiązane z odpowiednimi procesami i rolami, a następnie wykorzystywane ponownie podczas audytów i realizacji obowiązków zgodności. Zarządzanie staje się łatwiejsze, ponieważ spójność jest wbudowana w strukturę, a nie wymuszana ręcznie.
W praktyce jest to operacyjne uzupełnienie zintegrowanych strategii GRC, które wiele organizacji wdrożyło już wcześniej. Jednocześnie dobrze się to wpisuje się w kierunek rozwoju nowoczesnych systemów kontroli wewnętrznej, gdzie nacisk kładzie się na spójność, możliwość ponownego wykorzystania oraz trwały nadzór.
Trend #4: Przesunięcie myślenia o ryzyku w stronę odporności organizacyjnej
Zarządzanie ryzykiem wykracza dziś poza rejestry i wizualne podsumowania. Nie chodzi o to, że te narzędzia przestają być używane, lecz o zmianę ich roli. Same w sobie nie pomagają organizacjom przewidywać zakłóceń ani skutecznie koordynować działań, w sytuacji, gdy warunki nagle się zmieniają.
Ostatnie lata wyraźnie pokazały tę lukę. Zakłócenia związane z incydentami cyberbezpieczeństwa, zależnościami od podmiotów zewnętrznych czy sytuacją geopolityczną pojawiają się coraz częściej. Gdy ryzyka nie są już jedynie hipotetyczne, lecz powracają w praktyce, punkt ciężkości przesuwa się z ich klasyfikowania na zrozumienie, jak się materializują i jak reaguje na nie organizacja. W tym ujęciu ocena ryzyka staje się narzędziem operacyjnym, a nie tylko ćwiczeniem punktowym — pozwala lepiej określić prawdopodobieństwo i wpływ oraz wspiera ustalanie priorytetów i gotowości.
Znajduje to również odzwierciedlenie w aktualnych oczekiwaniach regulacyjnych. Cyberbezpieczeństwo oraz zarządzanie ryzykiem stron trzecich są dziś traktowane jako kluczowe elementy odporności organizacyjnej w ramach takich regulacji jak NIS2 czy DORA. Równolegle wymagania dotyczące zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialności w łańcuchu dostaw, wynikające z CSRD i CSDDD, rozszerzają perspektywę ryzyka poza samą działalność wewnętrzną. Łącznie zwiększa to potrzebę współpracy między funkcjami, zamiast przypisywania ryzyk w izolacji.
W efekcie skuteczne zarządzanie ryzykiem coraz mniej zależy od rozmiaru rejestru ryzyk, a coraz bardziej od poziomu przygotowania. Organizacje muszą sprawdzać, jak zareagowałyby w konkretnych sytuacjach, jasno określać odpowiedzialności oraz zapewniać sprawny przepływ informacji między zespołami w momentach zwiększonej presji. Dla regulatorów i interesariuszy liczy się nie liczba zidentyfikowanych ryzyk, lecz zdolność do wykazania rzeczywistej kontroli operacyjnej w momencie, gdy ryzyko się materializuje.
Trend #5: Wiarygodne dane jako kluczowy wyróżnik GRC
W wielu organizacjach dowody pozostają rozproszone w różnych narzędziach i formatach. Powoduje to praktyczne problemy: zespoły tracą czas na porównywanie wersji dokumentów, potwierdzanie właścicieli danych, odtwarzanie ścieżek audytowych oraz korygowanie błędów wynikających z fragmentaryczności. Wnioski ze wspomnianego już raportu PwC Global Digital Trust Insights 2026 pokazują tę lukę – jedynie niewielka część organizacji w pełni wdrożyła oceniane środki zarządzania ryzykiem danych. Problem nie leży w intencjach, lecz w realizacji.
W efekcie funkcje compliance coraz częściej dostrzegają potrzebę centralizacji struktur informacyjnych. Celem nie jest konsolidacja sama w sobie, lecz poprawa przejrzystości i wiarygodności danych. Gdy dane dotyczące ładu korporacyjnego są spójne i możliwe do prześledzenia, raportowanie staje się bardziej stabilne, a decyzje mogą być podejmowane w oparciu o wspólne rozumienie aktualnego stanu.
W tym kontekście platformy GRC pełnią rolę kręgosłupa informacyjnego, a nie jedynie warstwy raportowej. W ADOGRC zintegrowana biblioteka zgodności, obejmująca ponad 1 000 celów kontrolnych, 30 standardów i ponad 40 obszarów tematycznych, w połączeniu z wiarygodnymi informacjami z kontroli, ryzyk, procesów czy działań, funkcjonuje jak cyfrowy bliźniak Twojej organizacji. Zapewnia to wgląd w zależności między elementami oraz w skutki zmian w czasie, wspierając podejmowanie decyzji w oparciu o wiarygodne, stale aktualizowane dane.
Trend #6: Dyskretne podnoszenie standardów ładu korporacyjnego przez AI
AI nie zastępuje GRC; wręcz przeciwnie – wzmacnia jego znaczenie. W miarę jak decyzje wspierane przez AI stają się powszechniejsze, od organizacji oczekuje się kontroli nie tylko procesów, ale także założeń, odpowiedzialności i granic, które kształtują sposób podejmowania decyzji.
To oczekiwanie zostało sformalizowane w unijnym rozporządzaniu o sztucznej inteligencji (AI Act). Od 2024 roku jej wymagania wprowadzane są etapami, z coraz większym naciskiem na przejrzystość, klasyfikację systemów AI i bieżący nadzór. Organizacje muszą wykazać, jak systemy AI są monitorowane i kontrolowane w praktyce, a nie tylko w fazie projektowania.
Sprawdź: Oceń gotowość swojej organizacji do wymogów EU AI Act za pomocą naszej bezpłatnej, interaktywnej ankiety.
Na 2026 rok wnioski są praktyczne. Organizacje nie potrzebują kompleksowej strategii AI, aby móc działać. Potrzebna jest przede wszystkim jasność w zakresie dopuszczalnego użycia, określone obowiązki dotyczące przejrzystości oraz wyraźnie przypisana ludzka kontrola. Bez tych fundamentów korzystanie z AI jest trudne do uzasadnienia w świetle regulacji.
W tym kontekście platformy GRC wspierają strukturę, a nie strategię. W ADOGRC firmy mogą określić, które wymagania AI Act mają zastosowanie do ich systemów AI i powiązać je z odpowiednimi procesami, przypadkami użycia i innymi zastosowaniami. Ryzyka i odpowiedzialności pozostają możliwe do prześledzenia w całym środowisku, co zapewnia organizacjom pełną przejrzystość i możliwość wykazania, że nadzór nad AI jest włączony w istniejące struktury kontroli.
Wnioski dla liderów GRC na 2026 rok
W 2026 roku liderzy GRC powinni skoncentrować się na następujących priorytetach:
- Przejście od reaktywnych audytów do ciągłej gotowości, tak aby dowody, podstawy do działania i odpowiedzialności były dostępne w każdej chwili.
- Wzmacnianie odporności operacyjnej poprzez większe zintegrowanie ryzyk związanych z cyberbezpieczeństwem, stronami trzecimi i ciągłością działania w ramach środowiska GRC.
- Inwestowanie w wiarygodność danych, ponieważ rzetelne informacje są kluczowe dla automatyzacji i decyzji wspieranych przez AI.
- Wbudowanie ładu korporacyjnego w codzienne działania operacyjne, aby ograniczyć ręczne przekazywanie informacji i tarcia w zakresie zgodności.
- Ochrona danych i kontroli nad ich wdrożeniem, szczególnie w obliczu rosnącej zmienności geopolitycznej.
Warto wiedzieć: System ADOGRC jest w pełni konteneryzowany i może być wdrażany w środowiskach SaaS, prywatnej chmury lub lokalnie, co zapewnia pełną kontrolę nad danymi i środowiskiem wdrożenia.
GRC w 2026: Kluczowe priorytety dla liderów
Podsumowanie: Skoncentruj się na tym, co istotne
Zestawiając wszystkie opisane powyżej zmiany, wyraźnie widać, w jakim kierunku zmierza GRC w 2026 roku. Oczekiwania odchodzą od okresowego „udowadniania” zgodności na rzecz rozwiązań, które działają w sposób ciągły i mogą być wyjaśnione w dowolnym momencie. Ład korporacyjny staje się bardziej operacyjny, silniej osadzony w codziennej pracy i coraz mniej oparty na statycznej dokumentacji, a coraz bardziej na wiarygodnych informacjach.
Organizacje, które najlepiej odnajdują się w tej zmianie, stawiają na jasny podział odpowiedzialności, spójne mechanizmy kontrolne oraz przejrzystość dowodów w całej organizacji. Nie oznacza to potrzeby wprowadzania kolejnych frameworków ani zwiększania złożoności, lecz bardziej świadomego podejścia do tego, jak wdrażany, utrzymywany i pokazywany w praktyce ład korporacyjny.
Żródła:
European Union – Digital Operational Resilience Act (DORA)
European Commission. Digital Operational Resilience Act (Regulation (EU) 2022/2554).
European Union – Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD)
European Commission. Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD).
https://finance.ec.europa.eu/capital-markets-union-and-financial-markets/company-reporting-and-auditing/company-reporting/corporate-sustainability-reporting_en
European Union – Network and Information Security Directive (NIS2)
European Commission. Directive (EU) 2022/2555 (NIS2).
https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/nis2-directive
European Union – Artificial Intelligence Act (AI Act)
European Commission. Artificial Intelligence Act.
https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/european-approach-artificial-intelligence
PwC – 2026 Global Digital Trust Insights
PwC. 2026 Global Digital Trust Insights: C-suite playbook and findings.
October 2025.
https://www.pwc.com/us/en/services/consulting/cybersecurity-risk-regulatory/library/global-digital-trust-insights.html
Gartner – Agentic Automation & GRC Context
Gartner. Predicts 2026: The New Era of Agentic Automation Begins.
December 2025.
BOC Group. EU AI Act Explained – What Organizations Need to Know.
https://www.boc-group.com/en/blog/grc/eu-ai-act-explained/
Zapisz się na cotygodniowe aktualności.
