Jak mapy zdolności biznesowych wspierają skuteczną transformację organizacji

Technologie cyfrowe nieustannie zmieniają sposób, w jaki żyjemy i pracujemy – sprawiając, że wiele codziennych rzeczy staje się szybszych, prostszych i przyjemniejszych. Jednocześnie jednak stawiają przed wieloma organizacjami na całym świecie istotne wyzwania.

W tym kontekście często używa się terminu cyfryzacja. Najprościej można ją opisać jako transformację produktów, procesów, struktur organizacyjnych i modeli biznesowych, napędzaną przez obecne i pojawiające się możliwości technologiczne. Ponieważ ten proces ciągłego rozwoju nie jest czymś przejściowym, firmy ze wszystkich branż muszą być gotowe na elastyczne reagowanie i dostosowywanie się do stale zmieniającego się otoczenia. Ostatecznie wszystko sprowadza się do zwinności.

Ale jak naprawdę skutecznie przeprowadzić pełną transformację organizacji? Od czego w ogóle zacząć? Od wdrożenia nowych technologii? Rozwoju kompetencji pracowników? Optymalizacji procesów biznesowych? Cyfryzacji produktów? Tworzenia nowych doświadczeń klienta? Zmiany kultury organizacyjnej? Właśnie tutaj kluczową rolę odgrywa architektura przedsiębiorstwa.

Jedno jest pewne – bez solidnych podstaw planistycznych istnieje duże ryzyko, że organizacja zboczy z kursu lub się pogubi. I tu pojawia się zarządzanie zdolnościami biznesowymi.

Przeczytaj artykuł, aby dowiedzieć się, jak zdolności biznesowe mogą wpływać na sukces inicjatyw transformacyjnych oraz jak wykorzystać je do tego, aby Twoja organizacja nie tylko przetrwała, ale i rozwijała się w warunkach cyfrowej rewolucji.

Kluczowi decydenci muszą znać podstawowe „dźwignie” działania swoich organizacji. Punktem wyjścia do planowania każdej inicjatywy transformacyjnej powinny być fundamenty firmy oraz jej propozycja wartości.

Te elementy nazywane są zdolnościami. Zdolności to „klocki budulcowe”, które umożliwiają organizacji realizację jej celów biznesowych. Innymi słowy, są to kluczowe kompetencje i wiedza techniczna, które firma musi posiadać, aby skutecznie funkcjonować i utrzymać konkurencyjność.

Najprościej mówiąc:

„Zdolność opisuje to, co organizacja robi”.

Dobrze zdefiniowane zdolności tworzą solidny „kręgosłup” organizacji (zob. BIZBOK® Guide).

Same zdolności składają się również z kilku elementów. Obejmują one:

• Ludzi wraz z ich rolami i kompetencjami

• Procesy biznesowe

• Dane

• Aplikacje

• Technologie

Na tym etapie skupimy się jednak na poziomie strategicznym.

Aby zrozumieć, które zdolności należy rozwijać i wzmacniać w ramach transformacji biznesowej, trzeba najpierw uzyskać pełny obraz sytuacji. Najlepszym miejscem do rozpoczęcia jest mapa zdolności biznesowych.

Jak sugeruje sama nazwa „mapa”, jest to wizualne przedstawienie kluczowych elementów. Podobnie jak tablica Mendelejewa pokazuje podstawowe pierwiastki i ich układ, tak mapa zdolności pomaga zrozumieć i komunikować elementy, z których składają się łańcuchy wartości organizacji.

Porównanie mapy zdolności biznesowych do tablicy Mendelejewa

Mapa zdolności biznesowych ułatwia szerszą dyskusję o zdolnościach w organizacji. Stanowi wspólny punkt odniesienia dla całego przedsiębiorstwa – skupiony wyłącznie na najważniejszych elementach.

Dobrze przygotowana mapa zdolności wspiera budowanie wspólnego języka i lepszego zrozumienia organizacji oraz potrzebnych zmian wśród kluczowych interesariuszy. Jest także jednym z głównych filarów modelu biznesowego, strategii biznesowej oraz modelu operacyjnego firmy.

Powiązania między zdolnościami, strategią i modelem biznesowym

Brzmi zbyt dobrze, żeby było prawdziwe? Zastanawiasz się, jak wygląda to w praktyce? Przekonajmy się.

Powstało wiele różnych wzorców strukturyzowania mapy zdolności biznesowych, które stały się powszechną praktyką. Jednak sposób, w jaki zorganizujesz swoją mapę, ma kluczowe znaczenie.

Pamiętaj: mapa zdolności biznesowych wraz ze swoją strukturą stanowi fundament Twojego biznesu oraz tego, jak jest on postrzegany przez współpracowników i interesariuszy. Z tego względu większość takich map buduje się wokół łańcuchów wartości organizacji.

Punkt wyjścia do budowy mapy zdolności biznesowych organizacji

Zdolności biznesowe są zazwyczaj uporządkowane hierarchicznie. W powyższym przykładzie przedstawiono mapę zdolności na dwóch poziomach. W zasadzie można definiować dowolną liczbę poziomów, jednak dobrą praktyką jest ograniczenie się do maksymalnie dwóch lub trzech, aby uniknąć nadmiernej szczegółowości i zachować przejrzystość modelu.

Podobnie jak w przypadku zwykłej mapy, różne elementy mapy zdolności biznesowych można wyróżniać za pomocą schematu kolorów. W najprostszym wariancie kolory służą do przedstawienia aktualnego stanu organizacji.

Przykład kolorystycznego oznaczenia mapy zdolności biznesowych w celu podkreślenia obszarów wymagających usprawnień

Co więcej, możesz również wykorzystywać mapy cieplne do wyróżniania innych kryteriów i odpowiadania na pytania takie jak: które zdolności wspierają naszą przewagę konkurencyjną na rynku? Gdzie napotykamy problemy z jakością danych? W jakich obszarach powinny zostać zwiększone inwestycje? Gdzie potrzebujemy dodatkowych szkoleń?

Zdolności biznesowe oraz mapy zdolności promują wspólny język w całej organizacji, niezależnie od jednostek biznesowych. Mapa zdolności stanowi fundament wspólnego słownika wśród interesariuszy, a tym samym tworzy spójną wizję kluczowych elementów organizacji oraz ich znaczenia.

Na podstawie analizy zdolności możliwe jest dostosowanie inwestycji i strategii korporacyjnych w sposób przejrzysty i zrozumiały dla wszystkich. W tym kontekście uporządkowane zarządzanie portfelem aplikacji staje się naturalnym kolejnym krokiem.

Niemniej jednak, mimo ogromnej wartości map zdolności dla transformacji organizacji, warto pamiętać o jednej istotnej kwestii: wymuszają one myślenie od wewnątrz na zewnątrz (inside-out). Z tego powodu zawsze dobrym podejściem jest łączenie zarządzania zdolnościami z innymi sprawdzonymi metodami. W tym miejscu metody design thinking, takie jak Business Model Canvas, SWOT czy PESTLEweb, pomagają uwzględnić również „głos klienta” w planowaniu transformacji.

Zapoznaj się z materiałami uzupełniającymi i sprawdź, jak efektywnie skonfigurować portfel zdolności w ADOIT. Skontaktuj się z nami, aby szybciej rozpocząć realizację inicjatyw transformacyjnych w swojej organizacji.