Uważasz, że to było pomocne? Podziel się tym z innymi.
Wstęp
Transformacja biznesu wymaga świeżego spojrzenia i innowacyjnego podejścia, które wykracza poza standardowe rozwiązania. W organizacji różni interesariusze współpracują, aby rozwijać biznes i wprowadzać innowacje – ale jak sprawić, by te działania przynosiły realne efekty?
W tym wpisie – inspirowanym książką Cecilii Nordén*, „The Milky Way” – pokażemy, jak wykorzystać koncepcję mapy drogi mlecznej przy użyciu ArchiMate, najbardziej wszechstronnego i precyzyjnego języka modelowania architektury korporacyjnej. Ta mapa, czerpiąca inspirację z kosmosu, uwidacznia złożone powiązania, procesy i zależności w organizacji, prezentując ją w całości na jednej stronie.
Dzięki temu podejściu łatwiej zrozumiesz strukturę organizacji, opracujesz strategie i przyspieszysz podejmowanie decyzji, jednocześnie wspierając transformację biznesową.
Na czym polega koncepcja mapy drogi mlecznej w organizacji?
Mapa drogi mlecznej to podejście do analizowania i wizualizowania zdolności całej organizacji na jednej stronie. Opiera się na fakcie, że ludzie lepiej rozumieją i interpretują informacje przedstawione w formie wizualnej niż w postaci tekstu czy tabel.
Mapa może być jedną stroną, którą zrozumie każdy w organizacji – zarówno kierownictwo, menedżerowie, jak i pracownicy. Wykorzystuje powszechnie znane pojęcia, takie jak strumienie wartości, procesy biznesowe czy komponenty aplikacyjne, z którymi każdy w organizacji jest zaznajomiony.
Dlaczego warto posiadać mapę drogi mlecznej?
Mapa drogi mlecznej pomaga wizualizować kluczowe aspekty biznesu i umożliwia interesariuszom skupienie się na najważniejszych obszarach. Jest wykorzystywana przez członków zespołu do uchwycenia i przekazania całościowego obrazu organizacji, dzięki czemu wszyscy zaangażowani mają spójne podejście.
Mapa służy lepszemu zrozumieniu, zapewnia wspólną perspektywę i ułatwia szybsze podejmowanie decyzji. Wykorzystując mapę drogi mlecznej jako punkt wyjścia, interesariusze mogą łączyć wiedzę z różnych obszarów, obejmując wartość biznesową, przepływy wartości, informacje o organizacji, procesy biznesowe i aspekty IT.


Henry David Thoreau
To samo dotyczy Ciebie i Twoich współpracowników. Zwiększając zrozumienie kluczowych powiązań w organizacji, możecie identyfikować synergie i znajdować sojuszników do wprowadzania potrzebnych zmian biznesowych.
Powstaje dzięki temu wspólne zrozumienie – nawet jeśli zaangażowani interesariusze mają różne cele, nie działają w oderwaniu od siebie. Zaczynają dostrzegać, że wszystkie tematy są ze sobą powiązane. Ważne zależności stają się łatwe do wyjaśnienia, a skutki wprowadzanych zmian stają się wyraźnie widoczne.
Jakie są główne elementy mapy drogi mlecznej w organizacji?
W centrum mapy drogi mlecznej definiujemy główny przepływ wartości. Postrzegamy biznes jako cykl, ponieważ działania w organizacji zachodzą w sposób ciągły i powtarzalny. Każdy etap głównego przepływu wartości stanowi „kawałek ciasta”, czyli segment mapy.
W obrębie każdego segmentu znajdują się zdolności kluczowe dla realizacji danego przepływu wartości. W praktyce zdolności te są realizowane poprzez konkretne procesy biznesowe oraz wspierane przez komponenty aplikacyjne.
Mapa drogi mlecznej ArchiMate zazwyczaj składa się z elementów takich jak zdolności, procesy biznesowe i komponenty aplikacyjne. W zależności od przyjętego punktu widzenia mapa może również zawierać inne elementy, np. obiekty biznesowe lub usługi biznesowe.
Najczęściej korzystamy jednak z elementów wymienionych w tabeli, aby mapa drogi mlecznej pozostała czytelna i nie stała się zbyt skomplikowana.
Zdolności
Zdolności służą do opisu tego, co organizacja potrafi robić, czyli jakie ma możliwości. Zdolność nie wyjaśnia jednak „jak” te działania są wykonywane.
Zdolności traktujemy jako zbiór elementów niezbędnych do realizacji zadań głównych przepływów wartości.
W ramach zdolności opisujemy kluczowe zasoby, które są niezbędne, aby zdolności mogły być w praktyce wykorzystane. Istnieje wiele podejść do tego zagadnienia, ale w większości map drogi mlecznej najczęściej stosowanymi elementami do realizacji zdolności są procesy biznesowe i aplikacje.
Procesy biznesowe
Procesy biznesowe opisują, jak organizacja realizuje swoje działania. Są to uporządkowane czynności, które – wykonywane przez ludzi lub systemy w sposób systematyczny – prowadzą do osiągnięcia efektu przyczyniającego się do realizacji celów biznesowych firmy.
Komponenty aplikacyjne
Są to systemy IT wspierające przepływy wartości i funkcje biznesowe.
Jeżeli bardziej zależy Ci na logicznej reprezentacji systemów IT, zamiast komponentów aplikacyjnych możesz wykorzystać usługi aplikacyjne.
Przykład mapy drogi mlecznej
Fragment mapy drogi mlecznej dla lotniska może wyglądać jak na poniższej grafice.
P.S. Grafika przedstawia jedynie wycinek mapy drogi mlecznej.
Fragment widoku lotniska w standardzie ArchiMate
Na grafice przedstawiono główny krok przepływu wartości „Obsługa pasażerów i przesyłek” oraz niektóre z powiązanych zdolności, mianowicie „Obsługa bagażu” i „Obsługa pasażerów”.
Aby uzyskać więcej praktycznych wskazówek, pobierz nasz bezpłątny plakat o mapach drogi mlecznej.
Mapy drogi mlecznej w praktyce
Jak stworzyć mapę drogi mlecznej?
Aby stworzyć mapę drogi mlecznej, postępuj według następujących pięciu kroków:
- Zidentyfikuj główne etapy przepływu wartości
- Wykonaj wstępne podziały w sektorach
- Uchwyć zdolności, procesy biznesowe i komponenty aplikacyjne
- Połącz elementy, używając relacji „Przepływ informacji”
- Przejrzyj mapę i uzyskaj akceptację
Uwaga: Nie należy od razu wprowadzać zbyt wielu szczegółów. Szczegóły można dodawać później, podczas warsztatów lub w zależności od realizowanego zadania.
Jak poruszać się po mapie drogi mlecznej?
Twoja mapa drogi mlecznej może teraz służyć jako baza do przedstawiania dodatkowych informacji w kontekście całej firmy. Dzięki temu łatwiej zrozumieć, jak różne elementy działalności ze sobą współdziałają. Warto przy tym zadać pytania, takie jak:
- Które obszary firmy zostaną objęte nową strategią?
- Na co przeznaczamy nasze zasoby finansowe?
- Gdzie potrzebujemy lepszego wsparcia IT?
- W jakich miejscach pojawiają się wyzwania związane ze zrównoważonym rozwojem?
- Gdzie występują wąskie gardła, zagrożenia bezpieczeństwa lub braki informacji?
- W jakich obszarach istnieją ryzyka?
- Jakie ścieżki klientów są zdefiniowane?
Wnioski z takich analiz zwykle zapisuje się w formie ocen, które następnie stanowią podstawę do tworzenia map drogowych. Sprawdzone metody ich tworzenia i zarządzania opisaliśmy w artykule „Strategic Roadmapping”.
Fragment widoku mapy drogi mlecznej dla lotniska, w którym do wybranych elementów przypisano ryzyka i/lub szanse
Mapy ciepła to kolejny popularny sposób poruszania się po mapach drogi mlecznej. Wykorzystują one kolory do wyróżnienia najważniejszych informacji na mapie.
Na poniższym przykładzie komponenty aplikacji zostały oznaczone kolorami zgodnie z ich statusem TIME (Tolerate – toleruj/utrzymaj, Invest – inwestuj, Migrate – zastąp, Eliminate – wycofuj). Więcej informacji o modelu TIME znajdziesz w artykule na blogu na temat strategii zarządzania portfelem aplikacji.
Fragment mapy drogi mlecznej dla lotniska przedstawiający komponenty aplikacyjne w formie mapy ciepła, zgodnie z ich strategią inwestycyjną TIME
Kolejnym ciekawym zastosowaniem jest mapowanie i analiza customer journey – ścieżki klienta. Analiza ścieżki klienta pozwala firmie „wejść w buty” konsumenta. Dzięki temu lepiej zrozumiesz procesy, potrzeby i postrzeganie Twoich klientów. Jednocześnie zyskasz wgląd w to, jak te ścieżki są wspierane po stronie zaplecza (backend).
W przypadku lotniska interesująca może być podróż pasażera od momentu rezerwacji lotu, przez odprawę i wylot, aż do dotarcia na miejsce. W tym celu modeluje się punkty kontaktu z klientem i pokazuje, jak są one zintegrowane z całym przepływem wartości lotniska.
Fragment mapy drogi mlecznej dla lotniska, pokazujący wszystkie punkty kontaktu z klientem podczas lotu krajowego
Podsumowanie
Wykorzystanie map drogi mlecznej do mapowania przedsiębiorstwa może być bardzo efektywnym narzędziem, ponieważ przedstawia firmę jako cykl, a nie liniową strukturę typową dla tradycyjnych map procesów. Takie podejście pozwala m.in. uwidocznić pętle i jest łatwe do zrozumienia dla wszystkich członków zespołu.









